Bidder - Tıp  Bilimleri Dergisi Yıl 2010 Sayı 1

      Bidder Tıp Bilimleri Dergisi
2010 • Cilt: 2 • Sayı: 1 • 20-26

MİDE KANSERLERİNDE GASTREKTOMİ DENEYİMLERİMİZ
OUR EXPERIENCE OF GASTRECTOMY FOR GASTRIC CANCER

Mefaret ŞAHİN, Yusuf TANRIKULU, Serap EREL, Kenan BAYRAKTAR, Mehmet Ali AKKUŞ
ARAŞTIRMA
RESEARCH
ÖZET
Giriş ve Amaç: Çalışmadaki amacımız, mide kanseri tanısıyla opere edilen hastaların yaş, cins, semptom ve fizik muayene, tümör lokalizasyonu, ope-rasyon tipi ve bunların sağ kalım üzerine etkilerini araştırmak, morbidite ve mortalite açısından karşılaştırmaktır.
Hastalar ve Yöntemler: Sağlık Bakanlığı Ankara Eğitim ve Araştırma Hasta-nesi, 4.Genel Cerrahi Kliniğinde 2004 - 2009 yılları arasında mide kanseri ta-nısıyla opere edilen 51 hasta retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya histolo-jik olarak mide kanseri tanısı alan 42 hasta dahil edildi.
Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 63.78±10.78, erkek/kadın oranı 4.76, A kan grubu oranı % 48.45, en sık görülen semptom epigastrik ağrıydı. Histo-patolojik olarak en sık adenokarsinom tespit edildi. Opere edilen hastaların büyük çoğunluğu ileri evredeydi. Genel morbidite oranı %21.4’ tü.
Sonuç: Malign mide kanserli hastaların tedavi için hekime geç başvurdukları ve tanı sırasında hastaların büyük çoğunluğunun ileri evrede oldukları tespit edilmiştir. Postoperatif komplikasyon görülmesinde yaş, anemi, hipoalbumi-nemi gibi risk faktörlerinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Bu neden-le semptomu olan ve risk faktörü bulunan hastalara erken tanı için taramala-rın yapılması önerilmiştir.
Anahtar kelimeler: Mide CA, gastrektomi, gastroenterostomi
ABSTRACT
Background and Aim: In this study, we aimed to compare the diagnosis of gastric cancer patients who were operated on age, gender, symptoms and physical examination, tumor location, operation type and to investigate their effects on survival, morbidity and mortality.
Patients and Methods: We have evaluated retrospectively 51 patients who were operated with the diagnosis of gastric cancer from 2004 to 2009 at The Ministry of Health Ankara Training and Research Hospital 4. General Sur-gery Clinic. Forty two patients were included to the study that diagnosed as gastric cancer histologically.
Results: The mean age of patients were 63.78 ± 10.78, male/female ratio was 4.76, blood group A ratio was 48.45%, and the most common symptom was epigastric pain. Adenocarcinoma was the most common histopathological diagnose. The majority of patients who were operated on were in advanced stages. Overall morbidity rate was 21.4%.
Conclusion: It is determined that the application of patients with malign gastric tumor to the doctor for treatment is late and the majority of patients are advanced stage at that time. It is concluded that the risk factors like age, anemia, hypoalbuminemia are important for occurunce of postoperative complications. Therfore, the patients who have symptoms and risk factors should be referred for screening.
Key words: Gastric CA, gastrectomy, gastroenterostomy
GİRİŞ
Mide kanseri dünyada en yaygın görülen dördün-cü kanser türü olup, kanserle ilişkili ölümlerin en sık ikinci nedenidir (1). Mide kanserleri en çok 50-70 yaş-ları arasında görülür (2). Mide karsinomunun görül-me sıklığı dünyada çok büyük değişkenlik göstermek-te olup; Japonya ve Şili gibi ülkelerde 78/100.000 ve 70/100.000 gibi yüksek sıklıklarda görülebilmektedir (3). Son 30 yılda mide kanserinin görülme sıklığı %20 azalmıştır, fakat mortalite oranı %30 artmıştır (4).
Malign mide neoplazmların %95’nden fazlası ade-nokarsinomlar olup; geri kalan %5’ini lenfomalar, le-iomyosarkomlar ve daha az sıklıkta karsinoid tümör-ler, karsinosarkomlar ve skuamöz hücreli karsinomlar oluşturmaktadır (5).
Mide kanserlerinin prognozu genellikle kötü olup düşük survi oranı genellikle tanıdaki gecikmeye bağ-lıdır. Mide kanserlerinde tedavi şansı sağlayabilen tek yöntem cerrahidir. Ancak hastalar genellikle geç evre-de hekime başvurduklarından, uygulanan cerrahi gi-rişim genellikle palyatif olmakta ve yaşam süreleri sı-
Geliş Tarihi/Received: 03/01/2010 Kabul Tarihi/Accepted: 19/02/2010
İletişim:
Dr. Mefaret ŞAHİN
S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 4. Genel Cerrahi Kliniği – Altındağ/Ankara
Tel: (90) 312 595 34 49 GSM: (90) 505 672 59 73 e-posta: mefaret@mynet.com
nırlı kalmaktadır. Mide kanserinin cerrahi tedavisinde uygulanan çeşitli yöntemlerin sonuçları ve üstünlükle-ri halen tartışma konusudur (2,6).
Mide kanseri cerrahisinde erken postopera-tif komplikasyonların oranı survi oranı kadar önem-li olup, postoperatif komplikasyonların oranı hala dik-kate değer ölçüdedir. Yapılan cerrahi işlemin büyüklü-ğü, ileri yaş ve teknikte acemilik artan bu komplikas-yon oranına katkıda bulunmaktadır (7-9).
Bu çalışmada amacımız; kliniğimizde son 5 yıl içe-risinde mide kanseri nedeniyle opere edilen hastalarda, prognozu etkileyen klinik ve patolojik faktörleri araş-tırmak, operasyonları mortalite ve morbidite açısından karşılaştırmaktır.
HASTALAR VE YÖNTEMLER
Etik Kurul Onayı
Bu çalışmada, S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği’nde Ocak 2005 – Ara-lık 2009 yılları arasında mide kanseri tanısıyla opere edilen 51 hasta, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastane-si Etik Kurulu onayı alındıktan sonra retrospektif ola-rak incelendi.
Çalışmaya Dahil Edilme Kriterleri
Çalışmaya histolojik olarak mide kanseri tanısı alan 34’ü (%81) erkek, 8’i (%19) kadın toplam 42 hasta alın-dı. Travma, gastroduodenal ülser perforasyonu, diğer abdominal maligniteler ve bening mide lezyonlarına bağlı yapılan gastrektomiler ile malign lenfoma veya diğer sarkomatöz malignitelerle gastroözefagial bileş-kede skuamöz hücreli kanserlere yönelik opere edilen 9 hasta çalışmaya alınmamıştır.
Operasyon öncesi dönemde malnutrisyon tespit edilen hastalara nutrisyon desteği sağlandı. Postopera-tif dönemde nutrisyon desteği en az 2 ay devam etti-rildi.
Değerlendirmeye Alınan Klinik ve Patolojik Parametreler
Hastaların yaş, cinsiyet, preoperatif semptomla-rı ve fizik muayeneleri, kan grupları ile kullanılan tanı yöntemleri, tümör lokalizasyonları, tümörün patolo-jik özellikleri, hastalara eşlik eden komorbid durumlar gözden geçirildi. Uygulanan operasyonlara ve risk fak-törlerine göre morbidite, mortalite, postoperatif yatış süreleri yönünden karşılaştırıldı.
İstatistiksel Analiz
İstatistiksel karşılaştırma student t testine göre ya-pıldı.
BULGULAR
Çalışmaya alınan olgularda genel ortalama yaş 63.78±10.78, erkeklerde ortalama yaş 61.82±11.03 ve kadınlarda ortalama yaş 72.12±2.94 idi. Yaş ve cinsi-yet dağılımı Tablo 1’de verilmiş olup hastaların % 62’si 60 yaş üzerinde idi. Hastaların ortalama yatış sürele-ri 12-16 gündü.
Çalışmaya dahil edilen hastalarda tespit edilen semptomlar ve fizik muayene bulguları Tablo 2’de ve-rilmiştir. Elde edilen bulgulara göre hastalarda en fazla karın ağrısı şikayeti görülmekteydi (%80.9). En sık tes-pit edilen fizik muayene bulgusu ise epigastrik hassasi-yet idi (%59.5). Hastalarda kullanılan rutin tanı yönte-mi gastroskopiydi. Daha önceleri kullanılan baryumlu grafilere son yıllarda daha az gereksinim duyulur hale gelmiştir.
Tümörün yerleşim yerine göre olgularımız 4 gruba ayrılmış olup, tümörün en çok antrum ve korpusta yer-leştiği görülmüştür (antrum %35.7, korpus %35.7, kar-dia %19.0 ve pangastrik %9.5).
21
2010 • Cilt: 2 • Sayı: 1 • 20-26
Tablo 1- Hastaların yaş ve cinsiyete göre dağılımı.
CİNSİYETToplamYAŞErkekKadınn%≤5070716,751-6090921,361-701031331,0≥71851331,0Toplam34 (%81)8 (%19)42 (%100)100
Hastalara ait patolojik incelemeler Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Patoloji bölümü tarafından ya-pılmıştır. Patoloji sonuçlarına göre 36 hastada tubu-ler adenokarsinom (%85.8), 3 hastada müsinöz adeno-karsinom (%7.1) ve 3 hastada taşlı yüzük hücreli kar-sinom(%7.1) tespit edildi. Hiçbir hastada in situ karsi-nom görülmedi.
Hastaların büyük bir kısmı ileri evredeydi (%76.2). Patoloji sonuçlarına göre hastaların TNM evrlemesi ve evresine göre yapılan operasyonlar Tablo 3’te verilmiş-tir. Elde edilen bulgulara göre 26 hastaya(%61.9) sub-total gastrektomi ameliyatı yapılmıştır.
Postoperatif erken dönemde görülen komplikas-yonlar Tablo 4’te verilmiştir. Çalışmaya alınan hasta-lardan 9’unda çeşitli komplikasyonlar görüldü. Morbi-dite %21.4 olarak bulundu. Anastomoz darlığına bağ-lı 1 hasta, derin hemorajiye bağlı 2 hasta reopere edildi. Postoperatif mortalite nedeni incelendiğinde 1 hastada derin hemoraji ve 1 hastada sepsis sonucu ex görüldü.
Postoperatif erken dönemde görülen komplikas-yonlara ait risk faktörleri analizi Tablo 5’ te verilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre komplikasyon görülme ora-nı ile yaş ve hipoalbuminemi arasında anlamlı bir iliş-ki saptanmıştır. İleri yaşlı hastalar ile preoperatif dö-nemde albumin düşüklüğü saptanan hastalarda pos-toperatif komplikasyon oranının arttığı tespit edilmiş-tir. Komplikasyon görülme oranı ile cinsiyet, anemi, hi-perglisemi, intraoperatif kan kaybı, operasyon ve anas-tomoz tipi arasında ilişki saptanmamıştır.
TARTIŞMA
Mide kanserlerinin prognozu genellikle kötü olup düşük survi oranı genellikle tanıdaki gecikmeye bağ-lıdır. Mide kanserlerinde tedavi şansı sağlayabilen tek yöntem cerrahidir. Ancak hastalar genellikle geç evre-de hekime başvurduklarından, uygulanan cerrahi gi-rişim genellikle palyatif olmakta ve yaşam süreleri sı-
22
Bidder Tıp Bilimleri Dergisi
Tablo 2- Hastalarda görülen semptomlar ve fizik muayene bulguları.
SEMPTOM ve BULGULARHASTA SAYISI%Epigastrik ağrısı3480,9İştahsızlık1740,5Bulantı kusma1945,3Halsizlik1126,2Kilo kaybı1126,2Pyrozis511,9Epigastrik hassasiyet2559,5Solukluk1638,1FM bulgusu olmayan1228,5Asit24,7Epigastrik kitle24,7
Tablo 3- Kanser TNM evrelendirmesi ve rezeksiyon tipleri.
TNMToplamREZEKSİYONEVRE IEVRE IIEVRE IIIAEVRE IIIBEVRE IVn%Subtotal487432661,9Total135131331,0Beslenme jejunost.0000224,7Laparatomi0000112,4Toplam511125942100%11.926.128.511.921.42100
nırlı kalmaktadır. Mide kanserinin cerrahi tedavisinde uygulanan çeşitli yöntemlerin sonuçları ve üstünlükle-ri halen tartışma konusudur (2,6).
Mide kanseri cerrahisi tartışmalı bir durumdur. Japon ve batı ülkelerinde cerrahi tedavi paterninde-ki farklılıklara rağmen özellikle kanser prevalansının yüksek olduğu ülkelerde lenfadenoidektomi ile birlikte radikal diseksiyonun yapılması önerilmektedir (7, 8).
Mide kanserinde 5 yıllık sağkalım, teknolojideki ve tıptaki bütün ilerlemelere rağmen gelişmiş batı ülke-lerinde halen %20’ler civarındadır. Bu ülkelerde mide kanserlerinin yaklaşık yarısına anrezektabl safhada tanı konuyor. Japonya’da ise 1960’larda %20 civarında olan 5 yıllık sağkalım günümüzde %90’lara ulaşmıştır. Türkiye’ de ise mide kanseri sıklığı ve ortalama yaşam süresi hakkında yeterli istatistiksel bilgi mevcut değil-dir (9-14).
Mide tümörleri en sık 50-70 yaşları arasında görül-mektedir. Moore (15) mide tümörlerinin %93.4’ünün 50 yaş üzerinde ortaya çıktığını söylemektedir. Orta-lama olarak görülme yaşı 60 olup; literatürde 30 yaşın altında mide kanseri oranı %1 olarak belirtilmektedir (16-18). Bizim çalışmamızda ise 40 yaşın altında hiç olgu olmayıp 50 yaşın üzerindeki olgular % 85.3 ola-rak bulunmuştur.
Birçok popülasyonda erkek kadın oranı 1.95 ± 0.22 olarak bulunmuş olup, bizim çalışmamızda erkek ka-dın oranı 4.25 olarak bulunmuştur.
Mide kanserleri genellikle sinsi seyirli olup semp-tomlar ortaya çıktığında hastalık genellikle ileri evre-de olmaktadır. En sık rastlanan semptom çeşitli çalış-malarda olduğu gibi bizim çalışmamızda da epigastrik ağrıdır(%80.9) Diğer semptomlar iştahsızlık, bulantı, kusma, halsizlik ve kilo kaybıdır. Epigastrik hassasiyet en önemli fizik muayene bulgusu olup çalışmamızda-ki oranı %59.5 oranında bulunmuştur. Hastalığın ileri dönemlerinde epigastrik kitle, anemi ve metastaz bul-guları görülmektedir. Hiçbir fizik muayene bulgusu ol-mayan hastalar ise %28.5 oranındadır.
Mide patolojilerinin tanısında en sık kullanılan yöntem endoskopidir. Mide duodenum grafisi ise öne-mini kaybetmekle birlikte halen kullanılmaktadır. En-doskopik olarak tanı doğruluğu %82 civarındadır (19) Bizim çalışmamızda ise bu oran %91 civarındadır.
Moss ve arkadaşlarının (15) çalışmasında; abdomi-nal tomoğrafi tetkikinin kitle ve invazyonu, ayrıca no-dal ve ekstranodal tutulumları ortaya çıkardığı göste-
Tablo 4- Opere edilen hastalarda görülen kompikasyonlar.
KOMPLİKASYONCİNSİYETToplamERKEKKADINn%HemorajiYara yeri2024,7Yara ayrılmasıDerin1012,3Yüzeyel1012,3Derin1124,7Anastomoz kaçağı0112,3EnfeksiyonYara yeri2137,1Derin0000Solunum1124,7Üriner0112,3Nedeni belli olm.0112,3SubileusAnastomoz darlığına bağlı1124,7İnternal herniasyona bağlı1012,3Paralitik ileus1124,7Sistem yetmezliğiRenal2024,7Solunum0000Kardiyak1124,7Ölüm1124,7
23
2010 • Cilt: 2 • Sayı: 1 • 20-26
rilmiştir. Günümüzde endoskopik ultrasonografinin kullanıma girmesiyle lezyonların direkt invazyon bul-guları daima çok net olarak belirlenebilmektedir (20)
Mide tümörleri genellikle prepilorik bölgede ve antrumda görülmekte, daha az sıklıkta küçük kurva-tur, kardia ve büyük kurvaturda yerleşmektedirler. Tü-mörlerin çok az bir kısmında ise pangastrik tutulum görülmektedir(Maingot). Bizim çalışmamızda ise mide tümörlerinin yerleşimi; antrum ve prepilorik %35.7, korpus %35.7, kardia %19 ve pangastrik %9.5 olarak bulunmuştur.
Mide tümörlerinin %95’i maligndir ve bunların da %95’i adenokarsinomdur. Nonhodgkin lenfomalar %4, leomyosarkom ise %1 sıklıkta görülür(Z-28,31)Bizim çlışmamızdaki patoloji sonuçlarına göre ise %92.4’ü adenokarsinom, %7.1’i taşlı yüzük hücreli karsinom ve %2.3’ü maltoma olarak bulunmuştur.
Mide kanseri tedavisinde en etkili yöntem cerrahi-dir. Mide kanserlerinde 1/3 distal yerleşimli olanlar-da subtotal, orta ve üst yerleşimli olanlarda total gast-rektomi en yaygın operasyon şekli olarak bildirilmiş-tir (23, 24). Serozal tutulum, hepatik ve peritoneal me-tastazı olmayanlarda lenf nodu diseksiyonu ile birlikte mide rezeksiyonu küratif operason olarak kabul edil-mektedir (25, 26). Yapılan son çalışmlarda mide kan-serinin proksimal, orta ve distal yerleşimine göre farklı lenf nodu rezeksiyonları uygulanarak yaşam süresinin uzadığı tespit edilmiştir.
Papachrisou ve Fortner (27), retorspektif olarak 101 kardia adenokarsinomlu hastayı incelemiş ve proksi-mal subtotal, geniş proksimal subtotsl ile total ve geniş total gastrektomiyi karşılaştırmışlardır. Hastalar, hasta-lığın evrelerine göre ayrılmıştır. Evre III ve IV’teki has-talardan 5 sene yaşayan yoktu. Evre I’de 5 yıllık survi oranı %47 ve Evre II’de %27 idi. Evre I ve II’deki hasta-
Tablo 5- Postoperatif komplikasyonlarda risk faktörleri analizi.
RİSK FAKTÖRLERİKOMPLİKASYON%“p” değeriVARYOKCinsiyet
Erkek
Kadın6
328
517,6
37,50,218Yaş
≤50
51-60
61-70
≥713
0
1
55
9
12
737,5
0
7,6
710,044*Anemi
Var
Yok7
215
1831,8
10,00,088Hipoalbuminemi
Var
Yok7
213
2035,0
9,0 0,045*Hiperglisemi
Var
Yok4
511
2226,6
18,50,404İntraoperatif kan kaybı
<500 ml
>500 ml8
131
220,5
33,30,525Operasyon tipi
Subtotal gastrektomi
Total gastrektomi
Palyatif gatrojejunostomi7
2
019
11
326,9
15,3
00,457Anastomoz tipi
Roux NY
Primer gastroenterostomi2
713
1713,3
29,10,230
24
Bidder Tıp Bilimleri Dergisi
larda geniş total gastrektomi sonrası survi oranı, prok-simal subtotal gastrektomininkinden belirgin şekilde daha yüksekti. Proksimal subtotal gastrektomide lo-kal rekürrens oranı yüksekti. Bu araştırmacılar 4 ame-liyat çeşidi arasında belirgin bir ameliyat mortaliesi far-kı bulamadılar. Geniş total gastrektomi kardia adeno-karsinomnda Evre I ve II’de en seçkin ameliyat olarak kabul görmüştür.
Shiu ve arkadaşları (28) radikal yüksek subtotal gastrektomiyi(n=39), radikal total gastrektomi(n=48) ve geniş total gastrektomiyi(n=126) midenin orta bö-lüm kanserleri için karşılaştırmışlardır. Ortalama 5 yıl-lık yaşam süresi oranı, subtotal gastrektomide %16 ve geniş total gastrektomide %19’du. Olgularımızda tü-mör distalde veya korpusta yer alıyordu ve bunlarda tercih ettiğimiz ameliyat subtotal gastrektomiydi.
Çalışmamızda genel morbidite %21.42, distal sub-total gastrektomide %26.9, total gastrektomide %15.3 olarak bulunmuştur. Literatürde en sık görülen komp-likasyon kardiyopulmoner komplikasyonlardır. Daha sonra ise anastomoz yetmezliği ve enfeksiyon olduğu görülmüştür. Bizim çalışmamızda ise yara yeri enfeksi-yonları ilk sırayı almaktadır. Bu komplikasyonlar özel-likle total gastrektomi sonrası olmakta ve sıklığı çeşit-li yazarlar tarafından %9-49 arasında değişmekte olup çalışmamızda preoperatif risk faktörlerine baktığımız-da yapılan operasyon tipi ile komplikasyon görülme oranı arasında direkt ilişki saptanamaıştır (29).
İntraoperatif kan kaybı postoperatif komplikas-yonlar için risk faktörü olup yazarlara göre bu duru-mun kan transfüzyonu ile ilişkili olabileceği düşünül-mektedir. Diğer rsik faktörleri yaş, anemi, hipoalbu-minemi ve hiperglisemidir (30-32). Bizim çalışmama-ızda ise yaş (p<0.05) ve hipoalbuminemi (p<0.05) ile komplikasyon görülme oranı arasında ilişki tespit edil-miş olup, yaş ilerledikçe ve perop dönemde hipoalbu-minemisi olan hastalarda daha fazla komplikasyon ol-duğu görülmüştür. Mortalite oranımız ise %4.7 olarak bulunmuştur.
Sonuç olarak; malign mide tümörlü hastaların te-davi için hekime geç başvurdukları veya semptoma-tik tedaviler uygulandığından teşhislerin geciktiği tes-pit edilmiştir. Bu nedenle hastaların küratif cerrahi dö-neminde yakalanabilmesi için özellikle risk taşıyan ve semptomları olan kişilerde başta endoskopi olmak üze-re taramaya yönelik tetkik yöntemleri kullanılmalıdır. Preoperatif dönemde risk faktörleri detaylı bir şekil-de araştırılmalı, hipoalbuminemi, hiperglisemi ve ane-mi düzeltilmelidir. Operasyon esnasında kan kaybının en az olmasına özen gösterilmeli, gerekmedikçe kan transfüzyonundan kaçınılmaldır. Hem operasyon ön-cesi hem de operasyon sonrası endike olan hastalara enteral ve/veya parenteral nutrisyon desteği sağlanma-lıdır.
KAYNAKLAR
1. Parkin DM, Bray F, Ferlay J, Pisani P. Global can-cer statistics, 2002. CA Cancer J Clin 2005;55:74-108.
2. Buz M, Kilicoglu B, Ozcan AH, ark. Mide kanser-li hastaların klinik bulgu, tedavi ve yaşam süreleri-nin incelenmesi. Dirim 2005 Ocak-Mart, 23-38.
3. Dunham LJ, Bailar JC 3rd. World maps of cancer mortality rates and frequency ratios. J Natl Cancer Inst 1968;41:155-203.
4. Gloeckler LA, Hankey BF, Miller BA et al: Cancer Statistics Review, 1973-1988 (NIH Publ 91-2789). Bethesda, National Institutes of Health, 1988.
5. Coit DG, Brennan MF: Gastric neoplasms. In: Moddy FG, Carey LC, Jones RS, Kelly KA, Nahr-wold DL, Skinner DB, eds, Surgical Treatment of Digestive Disease, Chicago, Year Book Medical Publishers, 1990;99:212-35.
6. Lazăr D, Tăban S, Sporea I, et al. Gastric can-cer: correlation between clinicopathological fac-tors and survival of patients (III). Rom J Morphol Embryol. 2009;50:369-79.
7. McCulloch P, Niita ME, Kazi H, Gama-Rodrigues JJ. Gastrectomy with extended lymphadenectomy for primary treatment of gastric cancer. Br J Surg. 2005;92:5-13.
8. Pedrazzani C, Marrelli D, Rampone B et al. Posto-perative complications and functional results af-ter subtotal gastrectomy with Billroth II recons-truction for primary gastric cancer. Dig Dis Sci 2007;52:1757-63.
9. Kunisaki C, Ishino J, Nakajima S, et al. Outcomes of mass screening for gastric carcinoma. Ann Surg Oncol 2006;13:221-8.
10. Hundahl SA, Phillips JL, Menck HR. The National Cancer Data Base Report on poor survival of U.S. gastric carcinoma patients treated with gastrec-tomy: Fifth Edition American Joint Committee on Cancer staging, proximal disease, and the “diffe-rent disease” hypothesis. Cancer. 2000;88:921-32.
11. Witzig R, Schönberger B, Fink U, et al. Delays in di-agnosis and therapy of gastric cancer and esopha-geal adenocarcinoma. Endoscopy 2006;38:1122-6.
12. Boddie AV, McBrid CM, Daldi CM. Gastric Can-cer. The Ann J Surg 1989;157:595-605.
13. Eastwood GL. Gastric Neoplasms. In: Manual of Gastroenterology. First Edition 1983:140-7.
25
2010 • Cilt: 2 • Sayı: 1 • 20-26
26Bidder Tıp Bilimleri Dergisi14. Baba H, Korenaga D, Okamura T, Saito A, Su-gimachi K. Prognostic factors in gastric cancer with serosal invasion. Univariate and multivaria-te analyses. Arch Surg 1989;124:1061-4.
15. Moore JR. Gastric carcinoma. Can J Surg Vol 29 No:1986.
16. Diehl JT, Hermann RE, Cooperman AM, Hoerr SO. Gastric carcinoma. A ten-year review. Ann Surg 1983;198:9-12.
17. Jackson JW. The surgical management of malig-nent tumors of the cardia and esophagus. Br J Surg Vol. 66, 1979.
18. Bloss R. Carcinoma of the stomach in the young adult. Surg Gyn & Obst, Vol 50, June 1980.
19. Buchholtz TW, Welch CE, Malt RA. Clinical cor-relates of resectability and survival in gastric car-cinoma. Ann Surg 1978;188:711-5.
20. Fizik AS, Longmire JL. Carcinoma of the stomach. In: Textbook of Surgery. Fourteen edition. Phila-delphia. WB Saunders 1991:p.814-27.
21. Michael J. Zinner, Stanley W.Ashley. Maingot’s Abdominal Operations, 11th edition, Mc Graw Hill Medical Companies, U.S.A, 2007; p.417-39.
22. Schwartz S, Shires GT, Spencer FC, Daly JM, Fisc-her JE, Galloway AC. Çeviri Editörü: Geçim İE. Cerrahinin İlkeleri. 7.Basım, Antıp, Ankara, 1999; s.1201-35.
23. Valen B, Viste A, Haugstvedt T, Eide GE, Søreide O. Treatment of stomach cancer, a national expe-rience. Br J Surg 1988;75:708-12.
24. Lindahl AK, Harbitz TB, Liavåg I. The surgical treatment of gastric cancer: a retrospective study with special reference to total gastrectomy. Eur J Surg Oncol 1988;14:55-62.
25. Heberer G, Teichmann RK, Krämling HJ, Günther B. Results of gastric resection for carcinoma of the stomach: the European experience. World J Surg 1988;12:374-81.
26. Okamura T, Tsujitani S, Korenaga D, et al. Lymphadenectomy for cure patients with early gastric cancer and lymph metastasis. The Am Surg 1988;155:476-80.
27. Papachristou DN, Fortner JG: Adenocarcinoma of the gastric cancer cardia: the choice of gastrec-tomy. Ann Surg 1979;192:58-64.
28. Shiu MH, Papacristou DN, Kosloff C, Eliopoulos G. Selection of operative procedure for adenocar-cinoma of midstomach. Ann Surg 1980;192:730-7.
29. Liedman B, Andersson H, Berglund B, et al. Food intake after gastrectomy for gastric carcino-ma: the role of a gastric reservoir. British J Surg 1996;83:1138-43.
30. Alves A, Panis Y, Trancart D, Regimbeau JM, Po-card M, Valleur P. Factors associated with clini-cally significant anastomotic leakage after large bowel resection: multivariate analysis of 707 pati-ents. World J Surg 2002;26:499-502.
31. Takahashi T, Hashimoto H, Hino Y, Hirashima T, Kuroiwa K. Risk factors of anastomotic leak follo-wing operations for gastric cancer in the elderly. Nippon Ronen Igakkai Zasshi 2000;37:340-3.
32. Yasuda K, Shiraishi N, Adachi Y, Inomata M, Sato K, Kitano S. Risk factors for complications follo-wing resection of large gastric cancer. Br J Surg 2001;88:873-7.