 |
|
Bidder -
Tıp
Bilimleri Dergisi Yıl 2010 Sayı 1
AKUT MİYOKARD İNFARKTÜSLÜ HASTALARDA METABOLİK SENDROMUN QT
DİSPERSİYONU ÜZERİNE ETKİSİ
IMPACT OF METABOLIC SYNDROME ON QT DISPERSION IN PATIENTS WITH
ACUTE MYOCARDIAL INFARCTION
Ayşe SAATÇİ YAŞAR, Ahmet KASAPKARA, İsa Öner YÜKSEL, Dr. Emine
BİLEN, Uğur ARSLANTAŞ, Fatih KARAKAŞ,
Mehmet BİLGE
ARAŞTIRMA
RESEARCH
ÖZET
Amaç: QT dispersiyonu, standart 12 derivasyonlu
elektrokardiyografide öl-çülen en uzun ve en kısa QT aralığının
farkı olarak tanımlanmaktadır. Çalış-mamızdaki amacımız akut
miyokard infarktüslü hastalarda metabolik send-romun trombolitik
tedavi öncesinde ve sonrasında QT dispersiyonu üzeri-ne etkisini
incelemektir.
Hastalar ve Yöntemler: Kliniğimize akut miyokard infarktüsü ile
başvuran ve göğüs ağrısının ilk 12 saati içinde trombolitik
tedavi alan 138 hasta retros-pektif olarak incelendi. Metabolik
sendrom tanısı Ulusal Kolesterol Eğitim Programı Üçüncü Erişkin
Tedavi Paneli kılavuzuna göre konuldu. Tromboli-tik tedavi
öncesi ve 90. dakikada çekilen elektrokardiyografiler QT
dispersi-yonu açısından değerlendirildi.
Bulgular: Metabolik sendromu olan hastaların başvurudaki
düzeltil-miş maksimum QT, minimum QT ve QT dispersiyonu
değerleri metabo-lik sendromu olmayan hastalara göre daha yüksek
bulundu (519.6±63.4 vs 463.4±50.3, p<0.001; 434.5±52.7 vs
403.3±46.5, p<0.001; 85.0±21.9 vs 60.0±19.7, p<0.001;
sırasıyla). Metabolik sendromu olan ve olmayan hasta-larda
trombolitik tedavi sonrası düzeltilmiş maksimum QT ve QT
dispersi-yonu değerleri trombolitik öncesi değerlere göre
anlamlı ölçüde azaldı. Dü-zeltilmiş QT dispersiyonundaki bu
azalma üzerine metabolik sendromun anlamlı bir etkisi olduğu
saptandı (F=36.49, p<0.001).
Sonuç: Akut miyokard infarktüsü ile başvuran hastalardan
metabolik send-romu olanlarda başvurudaki QT dispersiyonu daha
yüksekti. Tüm hastalarda trombolitik tedavi sonrasında QT
dispersiyonunda azalma oldu ancak me-tabolik sendromun bu azalma
üzerine olumsuz etkisi bulundu. Bu bulgu-lar metabolik sendromun
sol ventrikül aritmojenitesini etkilediğini düşün-dürebilir.
Anahtar kelimeler: Metabolik sendrom, akut miyokard infarktüsü,
QT dis-persiyonu
ABSTRACT
Aim: QT dispersion was defined as the difference between the
maximum and minimum QT interval measurements on the standard 12
lead electro-cardiography. We aimed to investigate the effect of
metabolic syndrome on QT dispersion before and after
thrombolytic therapy in patients with acute myocardial
infarction.
Patients and Methods: We retrospectively analyzed 138 patients
who were admitted to our clinics with acute ST-elevation
myocardial infarction and received thrombolytic therapy within
12 hours of chest pain. Metabolic syn-drome was diagnosed
according to National Cholesterol Education Program Adult
Treatment Panel III criteria. QT dispersion was assessed on the
base-line and 90-minute electrocardiograms.
Results: Corrected maximum QT, minimum QT and QT dispersion at
admis-sion were higher in patients with metabolic syndrome than
in patients with-out metabolic syndrome. (519.6±63.4 vs
463.4±50.3, p<0.001; 434.5±52.7 vs 403.3±46.5, p<0.001;
85.0±21.9 vs 60.0±19.7, p<0.001; sırasıyla). In patients with
and without metabolic syndrome corrected maximum QT and QT dis-persion
decreased significantly after thrombolytic therapy when compared
with the values before thrombolytic therapy. It was found that
metabolic syn-drome had a significant effect on this decrease of
corrected QT dispersion (F=36.49, p<0.001).
Conclusion: Patients with metabolic syndrome had higher QT
dispersion at admission for acute myocardial infarction. In all
patients QT dispersion de-creased significantly after
thrombolytic therapy when compared with before thrombolytic
therapy. It was found that metabolic syndrome had a negative
effect on this decrease. Our findings may make us think that
metabolic syn-drome may affect left ventricular
arrhythmogenicity.
Key words: Metabolic syndrome, acute myocardial infarction, QT
dispersion
Geliş Tarihi/Received: 09/01/2010 Kabul Tarihi/Accepted:
17/02/2010
İletişim:
Uzm Dr. Ayse SAATCI YAŞAR
Adres: TSK Rehabilitasyon Merkezi Lojmanlari V1 Blok No:9
Bilkent 06530 Ankara
Tel: 312 2912525/4808 Fax: 312 2912705 GSM: 505 7792065 e-mail:
drasaatciyasar@yahoo.com
2Bidder Tıp Bilimleri DergisiGİRİŞ
QT dispersiyonu, standart 12 derivasyonlu elekt-rokardiyografide
ölçülen en uzun ve en kısa QT ara-lığının farkı olarak
tanımlanmaktadır. Homojen olma-yan bir ventriküler
repolarizasyon göstergesidir. Akut miyokard infarktüsü sonrası
QT dispersiyonunda ar-tış olduğu ve artmış QT dispersiyonunun
yüksek vent-riküler aritmi riski ile ilişkili olduğu pek çok
çalışmada gösterilmiştir (1-3). Erken reperfüzyon tedavisi ise
QT dispersiyonunu azaltmaktadır (4-6).
Abdominal obezite, insülin direnci, kan basıncı yüksekliği ve
lipid bozuklukları gibi çeşitli kardiyovas-küler risk
faktörlerinin bir arada bulunması metabo-lik sendrom olarak
tanımlanmaktadır (7,8). Metabo-lik sendromlu hastalarda
kardiyovasküler hastalıklar ve kardiyovasküler hastalıklar ile
ilişkili morbidite ve mortalite yüksek olarak bildirilmiştir
(9-11). Diğer ta-raftan akut miyokard infarktüslü hastalarda,
metabolik sendromun hastane içi sonuçlar ve uzun dönem sağ-kalım
üzerine olumsuz etkileri gösterilmiştir (12-14).
Soydinç ve arkadaşları iskemi bulguları olmayan hasta grubunda
yaptıkları çalışmada metabolik send-romu olan hastaların QT
dispersiyonu değerlerini kontrol grubuna göre daha yüksek
bulmuşlardır (15). Akut miyokard infarktüslü hastalarda
metabolik send-rom ve QT dispersiyonu arasındaki ilişki
araştırılma-mıştır. Çalışmamızdaki amacımız akut miyokard in-farktüslü
hastalarda metabolik sendromun trombolitik tedavi öncesinde ve
sonrasında QT dispersiyonu üzeri-ne etkisini incelemektir.
HASTALAR VE YÖNTEMLER
Mayıs 2005-Haziran 2009 tarihleri arasında akut ST yükselmeli
miyokard infarktüsü ile kliniğimize baş-vuran ve ağrısının ilk
12 saati içersinde trombolitik te-davi alan hastalar
retrospektif olarak incelendi. Bu has-talar arasından sol dal
bloğu, sağ dal bloğu, intraventri-küler ileti bozukluğu veya
kalp pili olan hastalar; sinus ritminde olmayan veya metabolik
sendromun kompo-nentleri ile ilgili yeterli bilgisi olmayan
hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların klinik ve laboratuar
bilgileri hastane kayıtlarından elde edildi.
Akut ST yükselmeli miyokard infarktüsü tanı-sı, 30 dakikadan
uzun süren tipik göğüs ağrısı ile be-raber elektrokardiyografide
birbirini takip eden en az iki derivasyonda ≥1 mm ST
yükselmesinin bulunma-sı ile konuldu. Hastalar metabolik sendrom
açısından değerlendirildi ve Ulusal Kolesterol Eğitim Programı
Üçüncü Erişkin Tedavi Paneli (NCEP ATP III)(8) kı-lavuzuna göre
aşağıda belirtilen beş kriterden üç veya daha fazlasının
varlığında metabolik sendrom tanı-sı konuldu; 1.abdominal
obezite (bel çevresi erkekler-de >102 cm, kadınlarda >88 cm), 2.trigliserid
yüksekli-ği (≥150 mg/dl), 3.HDL-Kolesterol düşüklüğü (erkek-lerde
<40 mg /dl, kadınlarda <50 mg/dl), 4. kan basın-cı yüksekliği
(≥130/85 mm Hg) veya antihipertansif te-davi alıyor olması,
5.açlık kan şekeri yüksekliği (≥110 mg/dl) veya diyabet tanısı
olması. Hastaların açlık kan şekeri, total kolesterol, LDL-kolesterol,
HDL-kolesterol ve trigliserid seviyeleri başvurunun ilk 24 saati
içeri-sinde ölçüldü.
Trombolitik tedavi olarak 65 hastaya streptokinaz (1.5 milyon
ünite 60 dakika içerisinde infüzyon), 73 hastaya doku tipi
plazminojen aktivatör (t-PA) [15-mg bolusu takiben 0.75 mg/kg 30
dakika içerisinde (maksimum 50 mg), daha sonra 0.50 mg/kg 60
daki-ka içerisinde (maksimum 35 mg) infüzyon] uygulan-dı.
Eşzamanlı olarak tüm hastalara 300 mg/gün aspi-rin, 300 mg
yükleme dozunu takiben 75 mg/gün klopi-dogrel ve enoksaparin
verilmeye başlandı. Enoksapa-rin dozu hastanın kilosu, yaşı ve
böbrek fonksiyonla-rına göre hesaplanarak hastanede kalış süresi
boyun-ca verildi (16).
Hastaların trombolitik tedavi öncesi ve 90. dakika-da çekilen
standart 12 derivasyonlu elektrokardiyog-rafileri (25 mm/sn
hızla) QT dispersiyonu açısından incelendi. Elektrokardiyografi
kaydında QT interva-li olarak QRS kompleksinin başlangıcından T
dalgası-nın izoelektrik hatta döndüğü nokta alındı. Düzeltil-miş
QT intervali Bazette formülüne göre hesaplandı (QT/√RR) (17). QT
dispersiyonu maksimum ve mini-mum QT intervalleri arasındaki
değer, düzeltilmiş QT dispersiyonu ise maksimum ve minimum
düzeltilmiş QT intervalleri arasındaki değer olarak tanımlandı.
İstatistiksel analiz
Parametrik değişkenler ortalama±standart sapma, kategorik
değişkenler yüzde ile ifade edildi. Paramet-rik değişkenler
student t testi, kategorik değişkenler ise ki-kare testi ile
değerlendirildi. Hastaların tedavi önce-si ve sonrası QT
intervallerinin karşılaştırılmasında ve metabolik sendromun bu
değerler arasındaki farka et-kisinin incelenmesinde General
linear model-repeated measures varyans analizi kullanıldı.
P<0.05 değeri ista-tistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
BULGULAR
Hastaların demografik ve klinik özellikleri Tab-lo 1’de
gösterildi. Metabolik sendromu olan ve olma-yan hastalar
arasında yaş, cinsiyet, sigara, bel çevresi, kullanılan
trombolitik ajan çeşidi ve semptom başlan-gıcından trombolitik
tedavisine kadar geçen süre açı-
3
2010 • Cilt: 2 • Sayı: 1 • 1-6
sından fark izlenmedi. Metabolik sendromlu hastalar-da metabolik
sendromu olmayan hastalara göre diya-bet ve hipertansiyon daha
sık, vücut kütle indeksi daha yüksekti. Biyokimyasal
parametrelerden, total koleste-rol ve LDL-kolesterol her iki
grupta benzerdi. Metabo-lik sendromlu hastalarda trigliserid ve
açlık kan şeke-ri daha yüksek bulunurken, HDL-kolesterol daha dü-şük
bulundu. İnfarktüs lokalizasyonu açısından grup-lar arasında
fark saptanmadı.
Metabolik sendromu olan hastaların tromboli-tik tedavi öncesi
düzeltilmiş maksimum QT, mini-mum QT ve QT dispersiyonu
değerleri metabolik sendromu olmayan hastalara göre daha yüksek
bulun-du (519.6±63.4 vs 463.4±50.3, p<0.001; 434.5±52.7 vs
403.3±46.5, p<0.001; 85.0±21.9 vs 60.0±19.7, p<0.001; sırasıyla)
(Tablo 2). Tekrarlayan ölçümler varyans ana-lizi ile
incelendiğinde metabolik sendromu olan ve ol-mayan hastalarda
trombolitik tedavi sonrası düzel-tilmiş maksimum QT ve QT
dispersiyonu değerleri trombolitik öncesi değerlere göre anlamlı
ölçüde azaldı (Tablo 3). Düzeltilmiş QT dispersiyonundaki bu
azal-ma üzerine metabolik sendromun anlamlı bir etkisi ol-duğu
saptandı (F=36.49, p<0.001).
TARTIŞMA
Çalışmamızda akut miyokard infarktüsü ile başvu-ran hastalardan
metabolik sendromu olanlarda baş-vurudaki QT dispersiyonu
metabolik sendromu ol-mayanlara göre daha yüksek saptandı. Tüm
hastalar-da trombolitik tedavi sonrasında QT dispersiyonun-da
azalma oldu ancak metabolik sendromun bu azal-ma üzerine olumsuz
etkisi bulundu. Bu bulgular meta-bolik sendromun sol ventrikül
aritmojenitesini etkile-diğini düşündürebilir.
QT dispersiyonu olarak adlandırılan QT intervalin-deki
değişkenliklerin repolarizasyon sürecindeki böl-gesel
farklılıkları yansıttığı düşünülür (18-20). Bir çok çalışmada QT
dsipersiyonunun akut miyokard infark-tüsünde ventriküler aritmi
ve mortalitenin öngördürü-cüsü olduğu gösterilmiştir (21-23).
Başvurunun ilk 24 saati içerisinde ventriküler fibrilasyon
gelişen akut mi-
Tablo 1- Hastaların demografik ve klinik özellikleri
Metabolik sendromu
olan hastalar
(n=82)Metabolik sendromu olmayan hastalar
(n=56)pYaş (yıl)59.2±11.058.1±11.7.575Cinsiyet
(Erkek/Kadın)57(%69.5)/25(%30.5)47(%83.9)/9(%16.1).054Sigara47(%57.3)37(%66).301Diyabet28(%34.1)5(%8.9).
001Hipertansiyon41(%50)15(%26.8).006Sistolik kan basıncı (mm Hg)
125.4±22.1116.1±15.9.009Diyastolik kan basıncı(mm Hg)
72.4±12.769.6±9.4.167Vücut kütle indeksi
(kg/m2)28.2±4.325.8±3.6.013Bel çevresi
(cm)96.2±14.292.0±10.9.261Total Kolesterol (mg/dl)197.8±52.0190.4±41.0.355LDL-Kolesterol
(mg/dl)120.8±40.4123.8±36.3.649HDL-Kolesterol (mg/dl)36.3±8.141.1±9.2.003Trigliserid
(mg/dl)212.3±154.2122.1±66.5<.001Açlık kan şekeri (mg/dl)170.8±72.3130.5±49.9.001Tedaviye
kadar geçen süre (saat)3.3±2.63.3±1.9.872Trombolitik ajan çeşidi
Streptokinaz
t-PA43(%52.4)
39(%47.6)22(%39.3)
34(%60.7).128İnfarktüs lokalizasyonu
Anteriyor
İnferiyor ve diğer40(%48.8)
42(%51.2)19(%33.9)
37(%66.1).083
4Bidder Tıp Bilimleri Dergisiyokard infarktüslü hastalarda QT
dispersiyonu ventri-küler fibrilasyon gelişmeyen hastalara göre
anlamlı öl-çüde uzun olarak saptanmıştır (3).
Metabolik sendromlu hastalarda QT dispersiyonu-nun ve sol
ventrikül artimojenitesinin artmış olduğu gösterilmiştir (24).
Metabolik sendromda altta yatan temel patofizyoloji insulin
rezistansıdır (25). İnsulinin izole kardiak hücrelerde membran
potansiyelini değiş-tirdiği rapor edilmiştir (26). Sağlıklı
gönüllülerde ya-pılan bir araştırmada oral glukoz tolerans testi
sırasın-da artmış plazma insulin seviyeleri ve QT dispersiyonu
arasında ilişki olduğu gösterilmiştir (27). İnsülinin bu etkisi
metabolik sendromun QT dispersiyonu üzerine olumsuz etkisinden
sorumlu olabilir.
Trombolitik ajanlar veya primer perkütan koroner girişim, akut
miyokard infarktüsünde koroner açıklı-ğı sağlayarak
elektrofizyolojik kararsızlığı azaltabilir-ler (28-30).
Reperfüzyon tedavisinden sağlanan yara-rın bir mekanizmasının da
QT dispersiyonundaki azal-ma olabileceği rapor edilmiştir (4).
Çalışmamızda me-tabolik sendromu olan ve olmayan her iki hasta
gru-bumuzda da düzeltilmiş QT dispersiyonu tromboli-tik tedavi
sonrası trombolitik tedavi öncesi değerle-re göre anlamlı ölçüde
azaldı. İlave olarak metabolik sendromun düzeltilmiş QT
dispersiyonundaki bu azal-ma üzerine olumsuz etkisi saptandı Bu
durum meta-bolik sendromlu hastalarda akut miyokard infarktüsü
sonrası atrmış morbidite ve mortaliteye katkıda bulu-nuyor
olabilir.
KAYNAKLAR
1. Higham PD, Furniss SS, Campbell RW. QT dis-persion and
components of the QT interval in isc-hemia and infarction. Br
Heart J 1995;73:32– 6.
2. Yunus A, Gillis AM, Duff HJ, Wyse DG, Mitchell LB. Increased
precordial QTc dispersion predicts
Tablo 2- Hastaların trombolitik tedavi öncesi QT intervallerinin
karşılaştırılması
Metabolik sendromu
olan hastalar
(n=82)Metabolik sendromu olmayan hastalar
(n=56)pMaksimum QT 453.4±37.7416.2±26.4<.001Minimum QT
379.4±32.1362.3±25.5.001QT dispersiyonu
74.0±17.153.9±16.8<.001Maksimum QTc
519.6±63.4463.4±50.3<.001Minimum QTc434.5±52.7403.3±46.5<.001QTc
dispersiyonu85.0±21.960.0±19.7<.001
Tablo 3- Hastaların trombolitik tedavi öncesi ve sonrası QT
intervallerinin karşılaştırılması
Tedavi öncesiTedavi sonrasıpMetabolik sendromu olan hastalar
Maksimum QT
Minimum QT
QT dispersiyonu
Maksimum QTc
Minimum QTc
QTc dispersiyonu453.4±37.7
378.8±32.4
75.6±14.4
519.6±63.5
434.3±53.2
86.8±19.2426.9±54.2
383.3±25.7
45.1±44.7
473.5±70.3
423.7±42.0
50.7±46.7<.001
.271
<.001
<.001
.08
<.001Metabolik sendromu olmayan hastalar
Maksimum QT
Minimum QT
QT dispersiyonu
Maksimum QTc
Minimum QTc
QTc dispersiyonu416.3±26.5
362.3±25.5
53.9±16.8
463.4±50.3
403.3±46.5
60.0±19.7393.3±28.6
364.1±27.2
29.2±6.7
439.0±50.7
406.2±46.2
32.7±8.5<.001
.628
<.001
.002
.691
<.001
52010 • Cilt: 2 • Sayı: 1 • 1-6ventricular fibrillation during
acute myocardial infarction. Am J Cardiol 1996;78:706–8.
3. Van de Loo A, Arendts W, Hohnloser SH. Variabi-lity of QT
dispersion measurements in the surface electrocardiogram in
patients with acute myocar-dial infarction and in normal
subjects. Am J Car-diol 1994;74:1113–8.
4. Moreno FL, Villanueva T, Karagounis LA, An-derson JL, for the
TEAM-2 Study Investigators. Reduction in QT interval dispersion
by success-ful thrombolytic therapy in acute myocardial
infarction. Circulation 1994;90:94–100.
5. Nikiforos S, Hatzisavvas J, Pavlides G, et al. QT-interval
dispersion in acute myocardial infarcti-on is only shortened by
thrombolysis in myo-cardial infarction grade 2/3 reperfusion.
Clin Car-diol 2003;26:291–5.
6. Ueda H, Nakayama Y, Tsumura K, Yoshimaru K, Hayashi T,
Yoshikawa J. Intravenous nicoran-dil can reduce the occurrence
of ventricular fibril-lation and QT dispersion in patients with
success-ful coronary angioplasty in acute myocardial in-farction.
Can J Cardiol 2004;20:625–9.
7. Grundy SM. Hypertriglyceridemia, insulin resis-tance, and the
metabolic syndrome. Am J Cardiol 1999;83:25F-29F.
8. Expert Panel on Detection, Evaluation and Treat-ment of High
Blood Cholesterol in Adults. Exe-cutive Summary of the Third
Report of the Nati-onal Cholesterol Education Program (NCEP) Ex-pert
Panel on Detection, Evaluation, and Treat-ment of High Blood
Cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III). JAMA
2001;285:2486–97.
9. Isomaa B, Almgren P, Tuomi T, Forsen B, Lahti K, Nissen M, et
al. Cardiovascular morbidity and mortality associated with the
metabolic syndro-me. Diabetes Care 2001;24:683-9.
10. Girman CJ, Rhodes T, Mercuri M, Pyorala K, Kjekshus J,
Pedersen TR, et al. 4S Group and the AFCAPS/TexCAPS Research
Group. The metabo-lic syndrome and risk of major coronary events
in the Scandinavian Simvastatin Survival Study (4S) and the Air
Force/Texas Coronary Atherosclero-sis Prevention Study (AFCAPS/TexCAPS).
Am J Cardiol 2004;93:136–41.
11. Turhan H, Yasar AS, Basar N, Bicer A, Erbay AR, Yetkin E.
High prevalence of metabolic syndrome among young women with
premature coronary artery disease. Coronary Artery Dis
2005;16:37-40.
12. Malik S, Wong ND, Franklin SS, Kamath TV, L’Italien GJ, Pio
JR, et al. Impact of the metabolic syndrome on mortality from
coronary heart dise-ase, cardiovascular disease, and all causes
in Uni-ted States adults. Circulation 2004;110:1245–50.
13. Zeller M, Steg PG, Ravisy J, Laurent Y, Janin-Manifact L,
L’Huillier I, et al; Observatiore des In-farctus de Cote-d’Or
Survey working Group. Pre-valence and impact of metabolic
syndrome on hospital outcomes in acute myocardial infarction.
Arch Intern Med 2005;165:1192-8.
14. Takeno M, Yasuda S, Otsuka Y, Morii I, Kawamu-ra A, Yano K,
et al. Impact of metabolic syndrome on the long-term survival of
patients with acute myocardial infarction. Circ J 2008;72:415-9.
15. Soydinç S, Davutoğlu V, Akçay M. Uncomplica-ted metabolic
syndrome is associated with pro-longed electrocardiographic
QTcinterval and QTc dispersion. Ann Noninvasive Electrocardiol
2006;11:313-7.
16. Antman EM, Morrow DA, McCabe CH, Jiang F, White HD, Fox KA,
et al; ExTRACT-TIMI25 In-vestigators. Enoxaparin versus
unfractionated he-parin as antitrombin in patients receiving fib-rinolysis
for ST-elevation myocardial infarcti-on. Design and rationale
for the Enoxaparin and Thrombolysis Reperfusion for Acute
Myocardial Infarction Treatment-Thrombolysis In Myocardi-al
Infarction study 25 (ExTRACT –TIMI 25). Am Heart J
2005;149:217-26.
17. Bazett HC. An analysis of the time relationships of the
heart. Heart 1920;7:353-70.
18. Özgül A, Atar İ, Bal UA, Ertan Ç, Aydınalp A, Gülmez Ö, ve
ark. Koroner arter hastalığı ve me-tabolik sendromu olan
hastalarda QT süresi ve ya-yılımı Türk Aritmi, Pacemaker ve
Elektrofizyoloji Dergisi 2007;5:231-7.
19. Schwartz PJ, Periti M, Malliani A. The long QT syndrome. Am
Heart J 1975;89:378-80.
20. Day CP, McComb JM, Campbell RWF. QT dsiper-sion: an
indication of arrhythmia risk in patients with long QT intervals.
Br Heart J 1990;63:342-4.
21. Zaputovic L, Mavric Z, Zaninovic-Jurjevic T, Ma-tana A,
Bradic N. Relationship between QT dis-persion and the incidence
of early ventricular arrhythmias in patients with acute
myocardial in-farction.Int J Cardiol 1997;62:211–6.
22. Jain H, Avasthi R. Correlation between dispersion of
repolarization (QT dispersion) and ventricular ectopic beat
frequency in patients with acute myo-cardial infarction: a
marker for risk of arrhythmo-genesis? Int J Cardiol 2004;93:69
–73.
23. Wang CL, Lee WL, Wu MJ, Cheng CH, Chen CH, Shu KH. Increased
QTc dispersion and mortality
6Bidder Tıp Bilimleri Dergisiin uremic patients with acute
myocardial infarcti-on. Am J Kidney Dis 2002;39:539–48.
24. Voulgari C, Tentolouris N, Papadogiannis D, Moyssakis I,
Perrea D, Kyriaki D, et al. Increa-sed left ventricular
arrhythmogenicity in meta-bolic syndrome and relationship with
myocardial performance, risk factors for atherosclerosis, and
low-grade inflammation. Metabolism 2009; 17 (Epub ahead of print).
25. Reilly MP, Rader DJ. The metabolic syndrome:more than the
sum of its parts? Circu-lation 2003;108:1546-51.
26. Eckel J, Reinauher H. Modulation of trans-membrane potential
of isolated cardiac myocy-tes by insulin and isoproterenol. Am J
Physiol 1990;259:554-9.
27. Watanabe T, Ashikaga T, Nishizaki M, Yamawake N, Arita M.
Association of insulin with QTc dsi-persion. Lancet
1997;350:1821-2.
|
